Een schutting impregneren gaat over hoe hij eruitziet, niet over hoe lang hij meegaat
Een schutting impregneren klinkt als een klus voor een droge zaterdag: een bus uit de bouwmarkt, een kwast en een middag werk. Dat kan ook. Alleen is het niet de behandeling waar geïmpregneerd hout zijn naam aan dankt.
Die zit er namelijk al in voordat het scherm in je tuin staat. Wat jij er daarna opbrengt doet iets anders, en dat verschil bepaalt vooral hoe je schutting er over twee jaar uitziet.
Wat een schutting impregneren precies inhoudt
Impregneren is fabriekswerk. Grenen en vuren gaan vóór levering een ketel in, waar het middel er onder vacuüm en druk wordt ingeperst. Het trekt in het spinthout, de zachtere buitenste laag van de stam, en beschermt het hout van binnenuit tegen houtrot en blauwschimmel. Aan de lichtgroene gloed van een vers geleverd scherm zie je dat het gebeurd is.
Het kernhout in het midden van de stam is te dicht en neemt niets op. Daarom gaat douglas die ketel niet in: dat hout brengt zijn weerstand zelf mee. Wat een geïmpregneerd scherm en een douglas scherm gemeen hebben, is dat de bescherming tegen rot er al was toen ze bij je werden afgeleverd.
De bus die jij koopt werkt anders. Zo’n middel dringt een paar millimeter in het oppervlak en maakt het hout waterafstotend. Het legt geen laag en het perst niets naar binnen, dus het doet de fabrieksbehandeling niet over. Tegen rot voegt het weinig toe aan hout dat die behandeling al heeft gehad.
Het verschil tussen impregneren en beitsen
Het verschil zit in pigment en in laagdikte. Een impregneermiddel is meestal kleurloos: het trekt in, houdt water tegen en laat het hout eruitzien zoals het is. Een beits draagt kleurdeeltjes en blijft half op het oppervlak liggen. Verf legt er een gesloten laag overheen en dekt de nerf helemaal af.
Dat pigment is niet alleen een kwestie van smaak. Het is het enige bestanddeel dat uv-straling tegenhoudt. Een kleurloos middel laat het zonlicht er gewoon doorheen, en dan gebeurt met het hout eronder precies wat er zonder behandeling ook was gebeurd. Dat is meteen het antwoord op de vraag welk impregneermiddel het beste is: niet de merknaam op de bus telt, maar of er kleur in zit.
Waarom je schutting toch grijs wordt
Hout vergrijst doordat zonlicht de lignine afbreekt, de stof die de vezels bij elkaar houdt en het hout zijn kleur geeft. De regen spoelt weg wat daarvan overblijft. Wat je overhoudt is de laag eronder, en die is van zichzelf grijs.
Het speelt zich af in de bovenste tiende millimeter. Daaronder is het hout onveranderd: even sterk en even lang houdbaar. Ga er met een velletje schuurpapier overheen en de oude kleur staat er meteen weer. Wat je verder op de planken ziet zitten is een ander verhaal, want vuil en aanslag vragen om reinigen en niet om een behandeling.
Alle houtsoorten vergrijzen, ook geïmpregneerde, en meestal is die kleur na ongeveer een jaar buiten uitgewerkt. Wie zijn schutting behandelt om rot voor te blijven, behandelt hem dus eigenlijk om die kleur voor te blijven.
Hoe je kiest tussen impregneren, beitsen en verven
Begin bij wat je over twee jaar wilt zien staan. Vind je zilvergrijs hout mooi, dan is een kleurloos middel genoeg en houd je het water buiten zonder de kleur vast te houden. Wil je de warme tint van het hout bewaren, dan heb je pigment nodig en kom je bij een beits uit. Wil je een eigen kleur die het hout helemaal afdekt, dan is verf de enige die dat doet.
De hoeveelheid pigment en de dikte van de laag bepalen daarna hoe vaak je terug moet. Een kleurloos middel is het snelst weer aan de beurt, een dekkende verf het laatst. Daar staat tegenover dat een gesloten laag op een dag loslaat, en dan is schuren de enige weg terug. Een beits zit ertussenin en laat zich zonder schuren bijwerken.
De ligging weegt zwaarder dan de kalender. Een scherm op het zuidwesten vangt de meeste zon en is ongeveer om de twee jaar toe aan een beurt, terwijl een noordkant het vaak dubbel zo lang volhoudt. Kijk daarbij naar de kopse kanten van de planken, want daar zuigt het hout vocht het snelst op en daar begint het altijd. Hoe je zo’n beurt vervolgens aanpakt, van voorbereiding tot het laatste stuk, staat op de pagina over een schutting beitsen.
Wat je zelf opbrengt, bepaalt het aanzicht
De behandeling die je schutting overeind houdt was dus al klaar voordat hij bij je stond. Wat jij erop zet gaat over kleur, en over hoe vaak je de kwast weer pakt. Weet je niet welk hout er in je tuin staat of wat het aankan, vraag dat dan na bij het inmeten; dan hoor je meteen wat erbij past.
Twijfel je wat jouw hout nodig heeft?
Gratis inmeten, met advies over het onderhoud erbij.